चितवन – नेपालमा नयाँ रोग स्क्रब टाइफसको प्रकोप बढ्दै गएको छ । टाउको दुख्ने, १०४ डिग्री जति ज्वरो आउने, गर्धन र घाँटी वरिपरि मसिना बिमिरा आउने आदि यो रोगका लक्षण हुन् ।

यो रोग अघिल्लो बर्षदेखि आधिकारिक रुपमा नेपालमा सङ्क्रमण पत्ता लागेको उक्त रोग अहिले विभिन्न जिल्लामा देखिन थालेको इपिडिमियोलोजी तथा सरुवा रोग नियन्त्रण महाशाखाअन्तर्गत इपिडिमियोलोजी शाखाका प्रमुख डा गुणनिधि शर्माले जानकारी दिए ।

scrub-typhisरोग पत्ता लागेमा उपचार सजिलो रहेको भन्दै उनले पाँचै विकास क्षेत्रका स्वास्थ्य संस्थालाई यो रोगको न्यूनीकरणका लागि आवश्यक निर्देशिकासहित निर्देशन दिएको जानकारी दिए । उनका अनुसार चितवनमा वैशाखयता सबैभन्दा बढी ५३ जनामा रोग सङ्क्रमण भएको पाइएको छ ।

चितवन मेडिकल कलेजले मात्रै यहाँ रोगको परीक्षण गर्दै आएको छ । जिल्लामा भाइरल ज्वरोको प्रकोप बढिरहेका बेला यसको परीक्षण अन्य अस्पतालमा समेत आवश्यक देखिएको छ । चितवनमा पाइएकामा ३३ जना जिल्लावासी रहेको र बाँकी अन्य जिल्लाका बिरामी रहेको जनस्वास्थ्य कार्यालय चितवनका सूचना अधिकारी नरहरि शर्माले जानकारी दिए । बढी चितवनमा देखिएपनि यो रोग अहिले सिन्धुली, नुवाकोट, बाँके, उदयपुरलगायत जिल्लामा पनि देखिएको छ ।

“हुन त ५–६ वर्षअघि पाटन अस्पतालमा देखिएको भन्ने थियो, तर त्यो आधिकारिक र वैज्ञानिक डकुमेन्टका रुपमा आउन सकेन”, इपिडिमियोलोजी शाखाका प्रमुख डा गुणनिधि शर्माले भने, “अघिल्लो वर्ष पूर्वी नेपालमा भने वैज्ञानिकरुपमा प्रमाणित भएको हो ।” पहिलोचोटि ६ जनामा देखिएको थियो, गतवर्ष भदौ १३ गते नेपालमा रोग भित्रिएको सरकारी तहबाट प्रमाणित भएकोमा अहिले पनि करिब सोही समयमा रोग देखिएको डा शर्मा बताउँछन् ।

“रोगको पहिचान नहुँदा गएको वर्ष आठजनाको मृत्यु भएको थियो, तर यो वर्ष मरेको भन्ने जानकारी आएको छैन”, उनले भने । रोग थाहा पाइसकेपछि भने एन्टिबायोटिकले सजिलै निको हुने चितवन मेडिकल कलेजका चिकित्सक डा दयाराम लम्सालले बताए । रगत परीक्षणबाट यो रोग विगतमा पनि आफूहरुले पत्ता लगाएको डा लम्सालले बताए ।

मुख्यगरी एक प्रकारको सङ्क्रमित किर्नाले टोकेमा यो रोग लाग्छ । यो जुम्रा जस्तै तर सूक्ष्म हुन्छ । यो मुसाको कानमा अथवा यस्तै जीवजन्तुमा बस्छ । त्यसबाट घाँसपात तथा झारमा झरेको बेलामा मानिस बस्दा यो किर्ना सर्ने र त्यसले टोकेमा रोग लाग्छ ।

यसले लार्भा अवस्थामा बढी चुस्छ । यो रोग लागेमा टाउको दुख्ने, १०४ डिग्री जति ज्वरो आउने, गर्धन र घाँटी वरिपरि मसिना बिमिरा आउने, पसिना आउने, ग्रन्थी सुनिने लगायतका लक्षण देखिने जनस्वास्थ्य कार्यालय चितवनका कीट नियन्त्रण निरीक्षक रामकुमार केसी बताउँछन् ।

कहिलेकाहीँ यस सँगसँगै झाडा पनि आउन सक्छ । चितवनका फिजिसियन डा भोजराज अधिकारीले भरतपुर अस्पतालमा समेत रोग देखिएको बताउनुभयो । यो दोस्रो विश्वयुद्धताका जापानको सेनामा देखिएको थियो । घाँसमा झरेको माइट, युद्धमा जङ्गलमा सेना घस्रने क्रममा सरेको पाइएको थियो । त्यो बेला रोग थाहा नहुँदा बिरामीमध्ये ३० प्रतिशतको ज्यान गएको इपिडिमियोलोजी शाखा प्रमुख डा शर्माले जानकारी दिए ।

जापानमा रोग पत्ता लागेकाले यसलाई ‘सुसुगामुसी’ भनेर पनि चिनिन्छ । यो एक प्रकारको ब्याक्टेरिया (रिकेटसिया) ले लगाउने रोग हो । झाडी वरिपरि, कृषि काम गर्ने, जताततै बस्ने, चौर झारमा बस्नेमा सर्ने सम्भावना बढी हुन्छ । यो मानिसबाट मानिसमा भने नसर्ने चिकित्सकले बताएका छन् ।

काठमाडौं–राजधानीमा उपयोग हुने खानेपानीमध्ये करिब आधा जतिमा दिसा मिसिएको भेटिएको छ ।

हैजा प्रसारको प्रमुख स्रोत खानेपानी भएकाले इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले ट्यांकर, रिजर्भ ट्यांकी, जारलगायतबाट संकलित ९६ वटा पानीको नमुना परीक्षण गरेको थियो । तीमध्ये ४६ वटामा कोलिफर्म अर्थात दिसा मिसिएको भेटिएको हो ।

‘हामीले संकलन गरेकामध्ये झन्डै ५० प्रतिशत पानीको नमुना कोलिफर्मले प्रदूषित थिए,’ महाशाखा अन्तर्गतका इपिडिमियोलोजी शाखा प्रमुख डा।गुणनिधि शर्माले भने, ‘पानीमा कोलिफर्म देखिनुको अर्थ नै दिसा मिसिएको अवस्था हो ।’

विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार हैजाले संक्रमित करिब ८० प्रतिशत व्यक्तिमा कुनै लक्षण विकसित नभएपनि उनीहरुको दिसामा हैजा उत्पन्न हुने ब्याक्टेरिया १० दिनसम्म रहन सक्छ ।आजके कान्तिपुर दैनिकमा खबर छ ।

१८ साउन, काठमाडौं । अत्याधिक रुचाएर खाइने मिठाइमा दिसा-पिसाबमा पाइने कोलिफर्मको जिवाणु भेटियो भन्ने सुन्दा तपाईंलाई पक्कै पनि अचम्म लाग्यो होला । नलागोस् पनि किन, काठमाडौंमा अत्यधिक चर्चित आँगन ब्राण्डको मिठाइमा मानव मलमुत्रमा पाइने कोलिफर्म जिवाणु पाइएको छ ।

सरकारी टोलीले अनुगमन गर्दा आँगन मिठाइमा फोहोर भेटिएपछि नमूना परीक्षण गर्न प्रयोगशालामा पठाएको थियो ।

आँगन मिठाइको खुवाको ल्याव परीक्षण गर्दा १६ हजार कोलीर्फम भेटिएको आपूर्ति तथा उपभोक्ता विभागका निर्देशक लक्ष्मण श्रेष्ठले जानकारी दिए । प्रशोधित खाद्य पदार्थमा कोलिफर्मको मात्रा शून्य हुनुपर्छ । तर मिठाइमा रोग संक्रामक हानिकारक कोलिर्फम भेटिएको छ ।

‘कोलिफर्म खाद्यान्नमा हुनै हुँदैन । मिठाइ बनाउँदा प्रयोग गरिने पदार्थमा नै कोलिर्फम हुन सक्छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘यो लापरवाहीको हद हो । १६ हजार कोलिर्फम भेटिनु भनेको सानोतिनो विषय होइन ।’

मुद्दा हाल्ने तयारी

आँगन मिठाइ पशुपति फुड्स प्रालिले उत्पादन गर्दछ । आपूर्ति विभागले संकलन गरेको नमूना परीक्षण खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको प्रोगशालामा परीक्षण गरिएको थियो । कोलिर्फम सरसफाइमा बेवास्ता गर्दा फोहोर खाद्यान्न र पानीको प्रयोगबाट उत्पन्न हुने जीवाणु हो । कोलिर्फमयुक्त खाद्य पदार्थ खाँदा झाडापखालासहित विभिन्न संक्रामक रोग लाग्छ ।

विभागले कोलिफर्म उच्च पाइएको रिपोर्ट हात पारेपछि उत्पादकविरुद्ध मुद्दा दर्ता गर्ने तयारी गरेको छ । ‘जिल्ला अदालतमा मुद्दा दर्ताका लागि रिपोर्टको प्राविधिक परामर्श मागेका छौं,’ निर्देशक श्रेष्ठले भने, ‘उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा खेलवाड हुने गरी मिठाइ बेचेबापत कडा कारवाहीको माग गर्दै मुद्दा दर्ता हुनेछ ।’

खाद्य ऐनमा दुषित खाद्य पदार्थ उत्पादन, बिक्री वितरण, निकासी वा पैठारी गर्ने व्यक्तिलाई ५ हजारदेखि १० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना वा एक वर्षदेखि दुई वर्षसम्म कैद वा दुवै सजायँ हुनसक्ने व्यवस्था छ ।

दूधबाट बन्ने खुवामा पिठो

यस्तै पशुपति फुड्स प्रालिले दूधबाट मात्र बन्ने खुवामा पिठो पनि मिसाएको पुष्टी भएको छ । उपभोक्तालाई स्टार्चयुक्त पिठो मिसाएर खुवामा ठगी गरिरहेको ठहर पनि विभागले गरेको छ ।

गत असार २२ गते तत्कालीन आपूर्ति मन्त्री गणेशमान पुन नेतृत्वको अनुगमन टोलीले आँगनको मिठाइ बन्ने स्थानमा अखाद्य घ्यू, तेल र अन्य खाद्य बस्तु भेटेको थियो ।

ललितपुर औद्योगिक क्षेत्रभित्र रहेको मिठाइ उत्पादन केन्द्रमा भएको अनुगमन गरिएको थियो । त्यतिबेला मिठाइमा प्रयोग भएको घ्यु तेलमा झिंगा र कमिला डुबेर मरेको भेेटेपछि, टोलीले नमूना लिएर त्यसलाई नष्ट गरेको थियो ।

मिठाइमा प्रयोग हुने पिठो लगायतका अन्य बस्तु पनि फोहोर र झिँगा भन्किरहेको भेटेपछि गुणस्तर जाँच गर्न पठाइएको थियो । यस्तै म्याद सकिएको मिठाइलाई पनि पुनः संकलन गरी मिठाइ बनाउने गरेको अनुगमनका बेलमा नै पुष्टी भएको थियो । मिठाइमा प्रयोग गर्ने पानी र पकाउने भाँडासमेत फोहर पाइएको थियो ।

साउन-२, हाम्रो घर गाँउमा पाईने रुख कटर अनेक रोगको उपचार बन्न सक्छ । खांदा स्वादिलो रुख कटहरले हाम्रो सरिरमा रहेका बिभिन्न रोग निको पार्न मद्धतमात्र गर्दैन सरिरमा बिभिन्न रोगहरु संग लडन सक्ने क्षयमताको पनि बिकास गराउँछ । पाकेको कटहरमा कार्वोहाइड्रेड प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ ।

प्रति १०० ग्राम कटहरमा ९५ क्यालोरी पाइन्छ । यसमा एन्टिअक्सिडेन्ट प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ जसले रोग प्रतिरोधात्मक शक्ति बढाउँछ । कटहरले कब्जियतबाट बचाँउछ । यसमा तामा पनि पाइन्छ जसले थाइरोइड ग्रन्थिलाई स्वस्थ बनाउँछ ।

कटहरमा भिटामिन सि, म्याग्नेसियम र पोटासियम पनि पाइन्छ यसमा पाइने पोटासियमले मुटु रोग र क्यान्सर हुनबाट बचाँउछ । यसले उच्च रक्तचाप नियन्त्रण गर्न पनि मद्धत गर्छ । कटहरले कोलोन क्यान्सर र पाइल्सबाट बचाउन पनि मद्धत गर्छ । यसले आँखाको ज्योती तेज बनाउन पनि मद्धत गर्छ । कटहरले छाला चाउरी पर्ने समस्याबाट पनि बचाँउछ । कटहरलाई काँचोमा तरकारीको रुपमा पनि खान सकिन्छ ।

भुइँअमला लाई (पानी अमला) पनि भन्ने गरिन्छ । पानी अमलाको पुरै भागलाई सुकाएर पिंधेको धुलोलाई ७–८ ग्रामको दरले मिश्री पानीसँग मिलाएर एक महिनासम्म खानाले जण्डिस रोग निको हुन्छ । त्यसैगरी यसको ताजै बोटलाई पिधेर निस्किएको एक चौथाई रसलाई मिश्री पानीमा मिलाएर पिउँदा पनि हुन्छ ।

जंगलमा पाइने एक किसिमको झार जसको जमिनमुनि फलेको दाना औषधिको रुपमा खाइन्छ । जो मधुमेहका रोगीकालागि पनि लागि लाभप्रद हुन्छ ।

२४ असार, काठमाडौं । राजधानीको सतुङ्गलमा करिब १५ वर्षदेखि सञ्चालन हुँदै आएको मोज मिट सेन्टरले सामान्य मापदण्ड पुरा नगरेको फेला परेको छ । आपूर्ति मन्त्री गणेशमान पुनको नेतृत्वमा गएको विशेष अनुगमनका क्रममा यस्तो फेला परेको हो ।

ढक तराजु नापतौल विभागमा दर्ता नगरेको, बधशाला अत्यन्तै फोहर रहेको र बधशालामा स्याउँस्याउँती किरा परेको अनुगमनका क्रममा भेटिएको छ ।

आपूर्ति मन्त्री गणेशमान पुनले बधशालालाई तत्काल शिल गरेर कडा भन्दा भन्दा कडा कारबाही गर्न निर्देशन दिएका छन् ।

‘यो बधशालामा हदैसम्मको लापरवाही देखियो, यस्तो मासु खाँदा जनताको स्वास्थ्य कस्तो भएको होला ?’ मन्त्री पुनले भने ‘त्यसैले यो बधशाला तत्काल शिल गर्न निर्देशन दिएको छु ।’

मन्त्री पुन निर्देशन दिएसँगै मन्त्रिपरिषदको बैठकमा फर्किए ।

गुणस्तर तथा नापतौल विभाग, पशु विभाग, आपूर्ति व्यवस्थापन तथा उपभोक्त हित संरक्षण विभाग,  वाणिज्य मन्त्रालय, उपभोक्त मञ्च र पत्रकारको टोली अनुगमनका क्रममा राजधानीका विभिन्न मासु पसलको अनुगमनमा गएको हो ।  अनुगमन टोलीले सो वधशालाका सञ्चालक सेभ मोहमदलाई २ घण्टाभित्र बधशाला सफा गर्न निर्देशन दिएको छ ।

बधशाला सफा गरिसकेपछि शिलबन्दी गरेर टोली र्फकने आपूर्ति व्यवस्थापन विभागले जनाएको छ । यो बधशालाले दैनिक १०/१२ वटा सम्म भैसी तथा रागा काट्दै आएको छ ।

विभागले साताव्यापी रुपमा जनस्वास्थ्यसँग सरोकार राख्ने विभिन्न क्षेत्रमा अनुगमन गर्दै आएको छ । सोही क्रममा आज राजधानीका मासुपसल तथा बधशालामा अनुगमन गरेको हो ।

सरकारले साउन १ गतेदेखि बधशाला सञ्चालन गर्न नदिने निर्णय यसअघिनै गरिसकेको छ ।

यदि तपाईलाई दिसा गर्न गाह्रो हुने, दिसा गर्दा रगत आउने, मासुको डल्ला बाहिर निस्कनेजस्ता समस्या छ भने पाइल्स (अर्ब वा बबासिर) भएको हुन सक्छ ।

आजकाल बढ्दै गएको व्यस्तता र अन्य विभिन्न कारणले लामो समयसम्म दिसा रोक्ने, लामो समयसम्म दिसा बस्ने तथा दिसा कब्जियत हुने कारणले गर्दा पाइल्स हुने खतरा बढाउने चिकित्सकको भनाइ छ ।

यो रोगको समयमै उपचार गरेको खण्डमा निको हुन्छ । तर समयमा नै उपचार नगरिए यसले निकै दुःख दिने चिकित्सक बताउँछन् । आयुर्वेद चिकित्सक डा हरिशरण अर्याल सामान्यतया पाइल्स चार चरणको हुने बताउँछन् । पहिलो चरणमा दिसा गर्दा मासुको डल्ला बाहिर आउँदैन तर रगत बग्ने र दुखाइ भने हुने गर्दछ । यस अवस्थामा रहेको पाइल्सलाई औषधिबाट निको पार्न सकिन्छ ।

दोस्रो चरणमा दिसा गर्दा मासुको डल्ला बाहिर आउँछ र पछि आफैँ भित्र जान्छ । यसका साथै दुख्ने र रगत आउने समस्या हुन्छ । यो अवस्थामा लामो समय औषधि सेवन गरी निको पार्न सकिने उहाँको भनाइ छ ।

तेस्रो चरणमा दिसा गर्दा मासुको डल्ला बाहिर आउँछ, आफैँ भित्र जाँदैन । यस्तो अवस्थामा औँलाले धकेलेर भित्र पठाउनुपर्ने हुन्छ । यो अवस्थामा पुगेको पाइल्सलाई औषधिले निको नहुने भएकाले शल्यक्रियाबाट नै उपचार गर्नुपर्ने डा अर्याल बताउँछन् ।

चौथो चरणमा मासुको डल्ला बाहिर नै बसिरहन्छ । साथै, अत्यधिक दुखाई र रगत बग्ने हुन्छ । समयमै उपचार नगर्दा मासुको डल्ला कुहिन थालेर र सङ्क्रमण सम्पूर्ण शरीरमा फैलिएर मानिसको मृत्युसम्म हुने खतरा रहन्छ ।

उनले यो रोग १ देखि २ प्रतिशतसम्म क्यान्सरमा परिणत हुने गरेको बताउँदै शल्यक्रिया गरेका बिरामीमा ३० देखि ४० प्रतिशतमा दोहोरिने बताए । समयमै उपचार गरेमा पाइल्सबाट मुक्त हुन सकिने चिकित्सकको अनुभव छ ।

तर यस्तो समस्या भएका बिरामीले दिसा सजिलै खुलाउने खालका खानेकुरा खाने, दिसा रोकेर नबस्ने, गरम मसला, मरिच, पिरो खानेकुरा नखाने र माछामासु कम खाने, हरियो सागपात अनि फलफूल दैनिकजसो खाने, दिनमा तीनदेखि पाँच लिटरसम्म पानी पिउने गर्दा लाभ मिल्ने डा अर्यालको सुझाव छ । यस्तो समस्या भएमा समयमै चिकित्सक कहाँ गई उपचार गराउने पनि गर्नुपर्छ । रासस

एजेन्सी । भनिन्छ चिनी पनि बढि खाइयो भने तितो हुन्छ । त्यसैगरी यौन मानव जीवनको एउटा अभिन्न पाटो हो । वैवाहिक जीवनमा जब यौन सम्पर्कको कुरा आउँछ तब त्यसलाई सुःखसँग जोडेर हेरिन्छ । तर, एक नयाँ अध्ययनका अनुसार अत्याधिक यौन सम्पर्कले तपाईंको जीवनलाई निराश बनाइदिन्छ ।

कार्गेनी मेलन विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताका अनुसार एक हदसम्म गरेको यौन सम्पर्कले नै तपाईंको जीवनमा रोमान्स पैदा गर्छ । तर, यो आवश्यकता भन्दा बढी हुन थाल्यो भने यसले जीवनमा रोमान्सभन्दा बढि नैराश्यता पैदा गरीदिन्छ ।

अनुसन्धानकर्ताहरुले भने ‘यो अध्ययन यौन सम्पर्कले दिने खुशी र यसले जीवनमा पार्ने सकारात्मक प्रभावका बारेमा आधारित थियो’ । तर अध्ययनपछि दावी गरिएको छ कि धेरै पटक यौन सम्पर्क राख्नाले श्रीमान श्रीमतीबीच तनाव उत्पन्न गराउछ ।

अनुसन्धानकर्ताहरुले ६० जोडिमा ९० दिनसम्म उत्त अनुसन्धान गर्दा यस्तो तथ्य फेला पारेको हो ।

हाम्रो शरीरमा भएका दुई मृगौलाको काम भनेको शरीरमा भएका हानिकारक विषालु पदार्थहरूलाई छानेर पिसाबको मार्फत बाहिर फाल्नु हो। तर यदि मृगौलामा कुनै पनि समस्या आउन थाल्यो भने यसले राम्ररी आफ्नो काम गर्न सक्दैन, जसको कारण मृगौलाको पत्थरी हुने, मूत्रथैलीको क्यान्सर हुने जस्ता घातक समस्याहरू आउन सक्छन्।

गलत खानेबानी र कुनै-कुनै औषधीको असरले मृगौलामा समस्या आउन सक्छ। फेरि मृगौलाको समस्या भएको सुरुवातमा चिन्न मुश्किल पर्दछ, त्यसैले नै यसलाई ‘साइलेन्ट किलर’ पनि भनिन्छ।10 signs of Kidney Disease

त्यसैले आजको स्वास्थ्य अङ्कमा हामी तपाईँहरूलाई मृगौलासम्बन्धी समस्याका १० सङ्केतहरूको बारेमा जानकारी दिन गैरहेका छौँः

१. छिन-छिनमै पिसाब लागिराख्नु, रातीको समयमा यो समस्या बढि हुँदै जानुpregnancy-symptoms-s4

२. पिसाब गर्दा अत्याधिक पीडा हुनु र पीडाको कारण पिसाब गर्न नपाउनु

३. पिसाबमा रगत वा फिँज देखा पर्नु

४. मृगौला खराब हुँदै गएमा शरीरमा जम्मा भएका पानी र नुन बाहिर निस्कन पाउँदैन जसको कारण शरीरका अङ्गहरू फुल्न थाल्दछन्।

५. मृगौलामा समस्या आउन गएमा रगतमा पर्याप्त मात्रामा अक्सिजन पुग्न पाउँदैन, जसको कारण अनिन्द्रा, कमजोरी र थकान जस्ता समस्या आउन थाल्दछ।tired-women

६. शरीरबाट हानिकारक तत्वहरू बाहिर निस्कन नपाएपछि छालामा समेत विभिन्न किसिमका समस्याहरू देखा पर्न सक्छन्।

७. मृगौलामा समस्या आएमा रगतमा यूरियाको मात्रा बढ्न गई स्वासप्रश्वासमा बाधा पुग्छ र दुर्गन्धित सास आउन थाल्दछ।

८. मृगौलाले हानिकारक तत्वहरू छान्न नसकेपछि रगतमा नुनको मात्रा बढ्न थाल्छ र रक्तचाप पनि बढ्दै जान्छ।

९. रिँगटा लाग्नु, वान्ता होला जस्तो हुनु र टाउको चड्किनु

१०. मृगौलाको समस्या हुँदा शरीरको माथि देखि तलसम्मका सबै हाडजोर्नीहरू दुख्न थाल्दछन्। यो मृगौला पत्थरीको लक्षण हो।

एजेन्सी । सेक्सका वारेमा वेलावेलामा विश्वभरमा अनेक किसिमका अनौठा समाचाहरु बाहिर आइरहेका हुन्छन् । ती सामाचारहरु कतिपय अवस्थामा पत्इाउनै नसकिने किसिमका हुन्छन् ।

सेक्सका विषयमा समाज विस्तारै खुल्ला हुँदै जाँदा यसका रोचक तथा आश्चर्यजनक कुराहरु पनि वाहिर आइराखेको छ ।

सेक्सलाई मनोरञ्जनका रुपमा मात्र अपनाउने र विभिन्न पोर्न साइडहरुमा राखिएका भिडियोहरु हेरेर त्यसै अनुसार आफूलाई परिवर्तन गर्ने संस्कार बढ्दै गर्दा यसले समाजमा विभिन्न किसीमका गलत कुराहहरु पनि निम्त्याउन सक्छ ।

यस्तै सुन्दै डरलाग्दो र अप्त्यारिलो घटना छिमेकी मुलुक भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा घटेको छ ।

भारतका एक युवकले आक्रामक भई तीब्र गतिमा यौन सम्पर्क गरिरहेका बेला लिंग नै भाँचिएको समाचार छ ।

ती युवकले यौनसम्पर्क गरिरहेकै बेला लिंग वीचभागबाट भाँचिएर खप्टिएजस्तै अवस्थामा पुगेको भारतको अल इन्डिया इन्स्ट्च्यिुट अफ मेडिकल साइन्सको जर्नलमा उल्लेख गरिएको छ ।

उक्त घटनालाई चिकित्सकहरुले खतरनाक फ्याक्च्रको संज्ञा दिएका छन् ।

यो घटना लगत्तै ती युवालाई अस्पताल पुर्याइएको थियो ।अस्पताल पुग्दासम्म उनको लिंग मसिनो र कालो भइसकेको थियो ।

उनको अवस्थालाई मेडिकल साइन्सले एगप्लान्ड डिफर्मिटीु भनेको छ । जर्नलमा उल्लेख भए अनुसार भाँचिएको स्थान जोड्ने काम समेत भइसकेको छ ।

खासगरी महिला माथि र पुरुष तल भएर यौनसम्पर्क गर्दा होस पुर्याइएन भने यस्तो घटना हुनसक्ने विज्ञहरुले वताएका छन् ।

-

एजेन्सी/गर्भधारण गर्न नसक्दा अझै पनि महिलालाई दोष लगाउने मानसिकता पाइन्छ । तर बाझोपन हुनुमा महिला र पुरुष दुबै जिम्मेवार हुने गरेका विभिन्न तथ्यांकले देखाएका छन् । निश्चय नै आधुनिक जीवनशैलीले पुरुषको वीर्यको मात्रा र गुणस्तरमा ह्रास ल्याएको  छ । वीर्यलाई स्वस्थ राख्न त्याग्नुपर्ने ५ बानी यी हुन्  :

अगाडिको गोजीमा मोबाईल राख्ने :  धेरै पुरुषले आफ्नो सजिकाको लागि पाइन्टको अगाडिको पकेटमा मोबाईल राख्छन । तर यसले बीर्य निस्काशनमा असर गर्छ । मोवाईललाई जति पेल्बिसनजिक राखिन्छ स्वस्थ वीर्य उत्पादनमा हानी गर्ने त्यति नै प्रबल सम्भावना हुन्छ । तसर्थ पछाडिको गोजी वा झोलामा मात्र मोवाईल राख्नुहोस् ।

तनाब :  तनाबले शरीरको विभिन्न कार्यलाई  प्रभाव गर्छ । तीमध्ये प्रजनन स्वास्थ्यमा पनि निकै अशर गर्छ । बढि तनाब लिने मानिसको वीर्य असामान्य आकारको हुने अध्ययनले देखाएका छन् । असामान्य वीर्यको गुणस्तर पनि न्यून हुने गर्छ ।

धुमपान : विभिन्न अध्ययनहरुमा यो पनि पाइएको छ कि कुनै पुरुषले जति चाँडो धुमपान त्याग्छ, त्यति नै छिटो स्वस्थ वीर्य उत्पादनको सम्भावना बढी हुन्छ ।

बढी तौल : बढी तौल भएका वा मोटा मानिसको वीर्यको गुणस्तरमा ह्रास आउने गरेका विभिन्न अध्ययनले देखाएका छन् । मोटोपनले महिला यौन हर्मन एस्ट्रोजनलाई तीब्र पार्छ । अत्यधिक तौलले लिंग उत्तेजनामा पनि समस्या उत्पन्न हुन्छ ।

तापमा एक्सपोज  : तापमा अत्यधिक एक्सपोज भएमा पनि वीर्यको गुणस्तरमा असर गर्छ ।

काठमाडौँ– नेपालमा २०५८ सम्म गर्भपतन गर्नु र गराउनु कानुनी अपराध थियो । यदि कसैले गर्भपतन गराएमा त्यो कानुनको उल्लंघन हुने भन्दै धेरै डाक्टर तथा नर्स र स्वयम् गर्भपतन गराउनेले पनि जेलसम्म जानुपरेको थियो । यतिसम्म कि कतिपय घटनामा त बलात्कार तथा कम र बढी उमेरमा गर्भवती, बिरामी आदि भएमा पनि गर्भपतन गराउन ज्यादै समस्या थियो । गर्भपतनको विषयलाई लिएर महिला अधिकारकर्मी र स्वास्थ्यकर्मीले आन्दोलन नै गरेपछि सरकारले २०५८ देखि गर्भपतनसम्बन्धी कानुन ल्यायो र गर्भपतनलाई कानुनी मान्यता दियो ।

गर्भपतनले कानुनी मान्यता पाएपछि यतिबेला गर्भपतन सामान्य विषय बनेको छ । उमेर नपुगेका, उमेर बढी भएका, रोगी आदिमात्रै होइनन्, बच्चा जन्माउन सक्षम युवतीले पनि यो वा त्यो कारणले गर्भपतन गराइरहेका छन् । सामान्य अवस्थामा कुल गर्भवती भएकामध्ये १२ देखि १५ प्रतिशत महिलाको गर्भपतन हुने गर्छ । यस्तो अवस्था भनेको जटिलता आएर आफैँ गर्भपतन हुने र गराउने प्रक्रिया हो । तर, अनिच्छामा गर्भ बसेकोदेखि अहिले पनि लिंग पहिचान गरेर गर्भपतन गराउनेको संख्यामा कमी आएको छैन । काठमाडौँ जिल्लालाई हेर्ने हो भने गत आर्थिक वर्ष २०७१/०७२ मा २५ हजार ४ सय ६२ महिला सुत्केरी भएको देखिएको छ, जब कि सोही आर्थिक वर्षमा १३ हजार सात सय ५७ महिलाले कानुनी हिसाबले गर्भपतन गराएका थिए । जुन कुल सुत्केरी भएका महिलाको संख्यालाई हेर्ने हो भने गर्भपतन गराउने महिलाको प्रतिशत ३५ भन्दा बढी छ । जुन महिला स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले यसलाई खराब भन्छन् जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय काठमाडौँका तथ्यांक अधिकृत पुष्कर बिजुक्छे ।

कुन उमेर समूहका कति महिला ?

जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय काठमाडौँमा उपलब्ध तथ्यांकअनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७१÷७२ मा गर्भपतन गराउने १३ हजार ७ सय ५७ महिलामध्ये तीन हजार चार सय ५८ त किशोरी थिए । २० वर्षभन्दा कम उमेरका किशोरी गर्भवती हुनु र बच्चा जन्माउनु स्वास्थ्यका दृष्टिकोणले राम्रो होइन । तर पनि तथ्यांकले गर्भपतन गराएका महिलामध्ये २५ प्रतिशत महिला २० वर्षभन्दा कम उमेर समूहको रहेको देखाएको छ ।

तथ्यांकमा देखिएअनुसार गत आर्थिक वर्षमा गर्भपतन गराउने १३ हजार ७ सय ५७ महिलामध्ये १० हजार २ सय ९९ महिला भने २० वर्षमाथिका छन् । २० वर्षमाथिका भनिए पनि कति वर्ष सम्मकाले गर्भपतन गराए भन्ने उल्लेख भएको छैन ।

– गर्भपतन गराउनेमा प्लस टु पढ्ने किशोरीको संख्या उच्च

– गर्भपतन गराउनेमध्ये अधिकांश अविवाहित

– बढी गर्भपतनले महिलालाई हानि

– भविष्यमा गर्भ नै नबस्ने खतरासमेत

कुन विधिबाट कति गर्भपतन ?

गर्भपतन सामान्यत दुईप्रकारबाट गराइन्छ । औषधि खुवाएर र अपरेसन गरेर । मेडिकल क्याक अर्थात् औषधि खुवाएर नौ हप्तासम्मको गर्भपतन गराउन सकिन्छ । गत आर्थिक वर्ष २०७१÷०७२ मा काठमाडौँ जिल्लामा भएका गर्भपतनमध्ये ४ हजार ९ सय ८० जनाको गर्भपतन औषधि खुवाएर गराइएको देखिएको छ । यसरी औषधि खुवाएर गराइएका गर्भपतनमध्ये १ हजार ४ सय ९७ गर्भवती किशोरी अर्थात् २० वर्षमुनिका थिए । बाँकी ३ हजार ५ सय २३ महिला भने २० वर्षमाथि उमेर समूहका थिए ।

यस आर्थिक वर्षको माघ मसान्तसम्म पनि गर्भपतन गराउने ७ हजार ६ सय ४२ गर्भवतीमध्ये ३ हजार ४० महिलाले औषधि खाएर नै आफ्नो गर्भ पतन गराएका छन् । जसमध्ये ८ सय ५९ गर्भवती २० वर्षभन्दा कम उमेरका छन् भने २ हजार १ सय ८१ महिला २० वर्षमाथिका छन् ।

सामान्य अवस्था र शिक्षाको स्तर राम्रो भएको देशमा सर्जिकल अर्थात् अपरेसन गरेर गर्भ तुहाउनेभन्दा औषधि खाएर गर्भपतन गराउने दर बढी छ । तर, ९६ प्रतिशत शिक्षित मानिस बस्ने भनिएको काठमाडौँमा भने औषधि खाएरभन्दा बढी अपरेसन गरेर गर्भपतन गराउने दर बढी छ । नेपालको कानुनले अहिले १२ हप्तासम्मको गर्भपतन गराउन छुट दिएको छ । डाक्टरको सल्लाह र स्वास्थ्य समस्या भएमा १८ हप्तासम्मको गर्भलाई पनि पतन गराउन पाइने कानुन छ । हाडनाता करणी तथा आमाको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्ने भएमा अन्य जुनसुकै अवस्थामा पनि गर्भपतन गराउन सकिने कानुन छ । ९ हप्तासम्म पनि गर्भ रहेको थाहा नभएमा वा कुनै कारणवश ९ हप्तापछि पनि बच्चा जन्माउन नचाहेमा अपरेसन गरेर गर्भपतन गराउन सकिन्छ र गराउने हो । तर, ९ हप्तापछि पनि अपरेसन गरेर गर्भपतन गराउने दर भने उच्च देखिएको छ, काठमाडौँमा । गत आर्थिक वर्षमा काठमाडौँमा भएको कुल १३ हजार ७ सय ५७ गर्भपतनमध्ये ६३ प्रतिशतभन्दा बढी सर्जिकल एबोर्सन भएको छ ।

गर्भपतनमा किशोरीको संख्या पनि उच्च

काठमाडौँमा ८ हजार ७ सय ३७ महिलाले अपरेसन गरी गर्भपतन गराएका छन् । त्यसमध्ये १ हजार ९ सय ६१ गर्भवती किशोरी अर्थात् २० वर्षमुनिका छन् । ६ हजार ७ सय ७६ महिला भने २० वर्षमाथिका छन्, जसले अपरेसन गरी गर्भ तुहाएका छन् ।

त्यसैगरी यस आर्थिक वर्षको ७ महिना अर्थात् माघ मसान्तसम्ममा अपरेसन गरी गर्भपतन गराउने ४ हजार ६ सय २ मध्ये १ हजार २ जना २० वर्षभन्दा कम उमेर समूहका छन् । जुन खतरनाक अवस्था हो भन्छन् जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय काठमाडौँका तथ्यांक प्रमुख पुष्कर बिजुक्छे ।

तथ्यांकमा देखिएभन्दा दुई गुणा बढी छ गर्भपतन

यसरी देशको राजधानी काठमाडौँमा अहिले गर्भपतन गराउनेको संख्या बढिरहेको छ । यो तथ्यांक त सरकारी स्वीकृति लिएर सञ्चालनमा आएका सेवाकेन्द्र वा अस्पतालले उपलब्ध गराएका तथ्यांक हो । त्योबाहेक अहिले पनि आधाभन्दा बढी संस्था त जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयसँग सम्बन्ध नै राख्दैनन् र उनीहरूले कतिजनाको गर्भपतन गराए वा कसरी गराए त्यसको कुनै तथ्यांक नै छैन । कतिपयले आफैँ मेडिकलबाट औषधि किनेर खाने र गर्भपतन गराउनेसम्म गरिरहेका छन्, जसकारण तथ्यांक योभन्दा दुई गुणा बढी रहेको बताउँछन् ओम अस्पतालका निर्देशक डाक्टर भोला रिजाल ।

गत आर्थिक वर्षमा भूकम्प गएपछि गर्भपतन गराउनेको संख्यामा वृद्धि भएको थियो । तर, यस आर्थिक वर्षमा पनि त्यसको अनुपातमा कुनै कमी आएको छैन । यस आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्ममा गर्भपतन गराउनेको संख्या र अनुपात झन् बढ्ने देखिएको छ ।

प्लस टु पढ्ने किशोरी बढी गर्भपतनमा, गर्भपतन गराउनेमध्ये अधिकांश अविवाहित

अनिच्छामा गर्भ रहेमा गर्भपतन गराउनु नराम्रो होइन । तर, कुन उमेर समूहकाले गर्भपतन गराइरहेका छन् र किन गर्भपतन भइरहेको छ भन्ने महत्वपूर्ण विषय हो । अहिले गर्भपतन गराउने २० वर्षमुनिका धेरैजसो प्लस टु पढ्ने किशोरी रहेको बताउँछन् जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयका तथ्यांक अधिकृत बिजुक्छे । ‘अहिले २२ वर्षमुनिका जतिले गर्भपतन गराइरहेका छन्, उनीहरू अधिकांश अविवाहित छन्,’ बिजुक्छेले थपे ।

यसरी अहिले काठमाडौँमा गर्भपतन गराउनेको संख्या बढिरहेको छ । यसरी गर्भपतन बढ्नुमा असुरक्षित यौन सम्पर्क प्रमुख कारण रहेको देखिएको छ । यौन स्वास्थ्यबारे पर्याप्त जानकारी दिन नसक्दा र परिवारनियोजनको अस्थायी साधन प्रयोगमा बढ्दै गएको अनिच्छा नै यसरी गर्भपतन बढुनुको प्रमुख कारण हो ।

धेरै गर्भपतन गराएमा के हुन्छ ?

महिला स्वास्थ्यका दृष्टिकोणले गर्भपतन कदापि राम्रो हुनै सक्दैन । गर्भपतन भनेको अन्तिम अवस्थामा मात्रै गर्ने हो । तर, जसरी असुरक्षित यौन सम्पर्क वा अस्थायी साधन प्रयोगमा अनिच्छाका कारण बसेको गर्भ पतन गराइँदै छ, यसले महिला स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्न सक्छ । प्रसूति गृहका निर्देशक डाक्टर जागेश्वर गौतम भन्छन्, ‘पहिलो बच्चा अगाडि नै गर्भपतन गराउन थालियो भने भविष्यमा गर्भ नै नबस्न पनि सक्छ ।’

गर्भपतनमा अविवाहित अगाडि

अहिले विवाहितले भन्दा बढी अविवाहितले बढी गर्भपतन गराइरहेको बताउँछन् निर्देशक गौतम । यसको अर्थ आफ्ना यौनसाथीसँग अस्थायी साधन प्रयोगमा पर्याप्त छलफल नहुनु नै प्रमुख कारण रहेको उनको दाबी छ । प्रेममा रहेका जोडीमा यो समस्या बढी रहेको गौतमको भनाइ छ । यतिसम्म कि अविवाहित युवतीले चारपटकसम्म गर्भपतन गराएको तथ्यांक भेटिएको उनको भनाइ छ ।

विवाहपूर्व नै पटक–पटक गर्भपतन गराइसकेपछि विवाहपछि चाहेर पनि गर्भाधान गर्न गाह्रो हुने गौतम बताउँछन् । अस्पतालमा बच्चा नभएर आउने धेरै महिलामध्ये विवाहपूर्व पटक–पटक गर्भपतन गराएका धेरै भएको गौतम बताउँछन् ।

महिलाले पटक–पटक गर्भपतन गराउँदा त्यसले महिला स्वास्थ्यमा पनि असर गर्ने बताउँछन् ओम अस्पतालका निर्देशक डाक्टर भोला रिजाल । गर्भ बसेको थाहा भएलगत्तै एक÷दुई महिनामै गर्भ पतन गराएमा कम जोखिम भए पनि आठ हप्तापछि गरिने गर्भपतनले महिलालाई गम्भीर असर गर्ने रिजाल बताउँछन् । नौ हप्तापछि औजार प्रयोग गरेर गर्भपतन गराउनुपर्ने भएकाले महिलाको पाठेघरमा घाउ हुने, भ्रुणका टुक्रा बाँकी बसे त्यसले इन्फेक्सन निम्त्याउने आदि समस्या हुन सक्छन् । गर्भपतनपछि नियमित रजस्वाला नहुने र गर्भपतनलगत्तै तीनमहिने सुई लगाउने वा अन्य औषधि खानुपर्ने हुन्छ । जब कि पहिलो सन्तानअगावै संगिनी सुई लगाउनाले महिलाको डिम्ब निष्कासनलाई पूर्णत रोकिदिन सक्छ, जसकारण भविष्यमा गर्भ नै नरहन पनि सक्छ ।

गर्भपतनपछि प्रयोग गर्ने औषधि र शारीरिक अवस्थाका कारण महिलाको तौल बढ्न सक्ने रिजाल बताउँछन् । त्यतिमात्रै होइन, गर्भपतनपछि महिलाको मानसिक अवस्था पनि पहिलेजस्तो तन्दरुस्त नहुन सक्छ ।

यसरी महिला स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले गर्भपतन राम्रो हुँदै होइन, यद्यपि सामाजिक आर्थिक र मनोवैज्ञानिक कारणबाट यो खराब नै छ भन्नेचाहिँ होइन । तर, जुन रूपमा जसरी काठमाडौँमा गर्भपतनको संख्या बढिरहेको छ, त्यसले महिला स्वास्थ्यबारेमा सोच्नैपर्ने बनाएको छ । अझ २० वर्षमुनिका किशोरी, अविवाहितले बढी गर्भपतन गराउनुले अस्थायी साधन प्रयोगसम्बन्धी जनचेतना नै नपुगेको हो कि भन्ने पनि औँल्याएको छ 

— डा. हेमराज कोइराला

हर्षा, पायल्स, बबासीर, हेमोरोईड्स, अर्ष तथा मूलब्यादी जस्ता नामबाट परिचित यो रोग अन्तर्गत मलद्वारा तथा मलाशयका भित्ताहरुमा स्थित रक्तनलीहरु विभिन्न कारणले सुन्निन गई देखापरेका श्रृङ्खलाबद्ध समस्याहरू पर्ने गर्छन् ।योग, आयुर्वेद, युनानी र परम्परागत चाईनीज चिकित्सा (टी.सी.एम.) जस्ता हजारौ साल पुराना चिकित्सा प्रणालीका वैद्यकीय ग्रन्थहरू देखि बाइबल जस्तो धार्मीक ग्रन्थहरूमा समेत यो रोगलाई अत्यन्त कष्टकारक रोगको रूपमा सूचिकृत गरिएको छ । मानवतालाई प्राचिन समयदेखि नै प्रताडित गर्दै आएको यो रोगबाट आज पनि विश्व जनसङ्ख्याको ७० प्रतिशत हिस्सा जीवनको कुनै न कुनै कालखण्डमा संक्रमित हुने गरेका छन् । संक्रमित भएकाहरू मध्ये १० प्रतिशत रोग ठिक नभएर दीर्घरोगीभएका छन् भने ९० प्रतिशत रोगी सरसफाई, खानपान र औषधिय प्रबन्धले ठिक भएका छन् । ठिक नहुनुको मुख्य कारणहरु मध्ये, बेलामा उपचार नपाउनु, रोगका बारेमा जानकारी नहुनु र हेर बिचारमा कमि आदि पर्दछन् । संक्रमित हुनेहरूमा ४५ देखि ६५ उमेर समूहका व्यक्तिहरू ज्यादा छन् ।

यो रोग हुँदा मलाशय तथा गुदद्वराका भित्ताहरूमा अवस्थित रक्त शिराहरू सुन्निने शिरा र धमनीहरूको मिलन विन्दु फुल्ने, तन्कने र वरिपरीका तन्तुहरू सहित तलतिर खस्ने गर्दछ । तलखसेका नशा र तन्तुहरू गुज्मुजिएर अंगुरको झुप्पाझै मासुपलाए जस्तो देखिने र सुन्निएका नशाहरू फुटेर रक्तश्राव हुने गर्दछ ।

पाइल्सका प्रकारः

यो रोगलाई रोगोत्पती क्षेत्रका आधारामा आन्तरिक, बाह्य र संयुक्त पाइल्स गरेर तीन समूहमा बाँडिएको छ । मलद्वरामा अवस्थित प्याक्टिनेट लाइन भन्दा तलबाट उब्जिएको पाईल्सभए बाह्य, माथिबाट उब्जिएको भए आन्तरिक र दुवै क्षेत्रबाट उब्जिएको भए संयुक्त पाइल्स भनिन्छ ।

पाइल्सलाई क्रमशः प्रथम, द्वितीय, तृतीय र चर्तुथ गरेर चार श्रेणीमा विभक्त गरिएको छ । प्रथम श्रेणीको पाइल्समा शिराहरू सुन्निएर सानो डल्लो बनी मलाशयमा नै रहने तर बाहिर नआउने हुन्छ । द्वितीय श्रेणीको पाइल्समा सुन्निएका नशाहरू मल त्याग गर्दा मात्र बाहिर आउने गर्दछ तर मलत्याग पछि पुन आफ्नै स्थानमा जाने गर्दछ । तृतीय श्रेणीको पाइल्समा शिराहरूको डल्लो बाहिर आउने तर आफै यथास्थानमा नजाने, हातको सहाराले भित्र पसाएमा मात्र भित्रजाने गर्दछ । चौथो श्रेणीको पाइल्समा सुन्निएको नशाका डल्लाहरू निरन्तर मलद्वारा बाहिरनै रहिरहने गर्दछ ।

आन्तरिक पाईल्स

आन्तरिक पाईल्सलाई रक्तश्रावी पाइल्स पनि भनिन्छ । रक्तश्रावी पाइल्स हुँदा रोगीलाई धेरै दुख्दैन तर नशाहरू फुटेर एक्कासी रक्तश्राव हुन्छ । रक्तश्राव पनि सामान्य, मध्यम र तिव्र गरी तीन प्रकारले हुने गरेको छ । सामान्य रक्तश्राव हुँदा रगत दिसासँग लागेर मात्र आँउछ , मध्यम रक्तश्राव हुँदा रगतका थोपा, थोपा टप्कीने गरी रक्तश्राव हुने भने तिव्र रक्तश्रावमा रगत छिक्रा हालेर बाहिर आँउछ ।

बाह्य पाइल्स

बाह्य पाइल्स हुँदा रोगीलाई अत्याधिक पीडा हुन्छ तर रक्तश्राव भने धेरै हुँदैन । दिसा कडा भए रक्तश्राव पनि हुन सक्छ । यो पाइल्स लामो समयसम्म निको नभए गुद्द्वाराको वरिपरी क्र्याक (फिसर) आउने घाँउ हुने र घाँउ बड्दै गएर घाँउको मुख अन्तै गएर खुल्ने (फिस्चुला) घाँउ पाक्ने पिप बग्ने र घाँउको नयाँ मुखबाट दिसा निस्कने र अन्तत्वगत्वा गुद्द्वारा खस्ने गुद्द्वारा तथा मलाशयको क्यान्सर सम्म हुन सक्छ ।

लक्षणहरूः

यो रोग सुरु हुँदा मलाशय तथा गुद्द्वारमा भारीपन बड्ने, चिलाउने, दिसा खलास नहुने र अली अली दुख्ने जस्ता लक्षणहरू देखापर्दछन् । रोग बड्दै गएमा मलाशयका रक्त नलिहरू सुन्निने, फुट्ने भई अकस्मात् रक्तश्राव हुने गर्दछ । सुन्निएका रक्त नलिहरू र वरिपरीका तन्तुहरू तलखस्न जाँदा गुजिल्टिएर अंगुरको झुप्पा जस्तो मासुका डल्ला–डल्लीहरू गुद्द्वार वरिपरी देखिने गर्दछन् । बाह्य पाइल्स भएको भए अत्यन्त पीडा हुने दिसा अड्केको आभाष हुने उड्न, बस्न, हिडडुल गर्न गाह्रो हुने, मलत्याग पछि पनि पेट सफा नभएको भान हुने । मासि पर्ने मलद्वार वरिपरी चिलाउने र दिसा बस्दा दुख्ने जस्ता लक्षणहरु पनि यो रोगमा देखा पर्दछन् ।

कारणहरूः–

यो रोगको मुख्य कारण भनेको पेटमा दवाब पर्ने कुनै पनि काम जसले इन्टरनल हेमरोईडल भेनस प्लेक्सेस (.गुदद्वार भित्रका रक्तशिराहरू) लाई असाधारण तरिकाले तन्काइ दिने गर्छ । यसरी पेटलाई दवाव पर्दा यी नसाहरूमा चाप बड्न गई फैलीन पुग्छन् । नसाहरू फैलदा यिनमा रगत बढ्नगई आपसमा गुजमुजिएर गिर्खा–गिर्खी बन्न पुग्छन् । यी गिर्खाहरू विस्तारै आफ्नो ठाउँ छोडेर अन्य तन्तुहरू सहित तल तिर खस्न थाल्छन् ।

यसरी गुदद्वार तथा मलाशयका नशामा दवाव बढाएर पाइल्सको समस्या गराउने अधिकांश कारणहरू मध्ये कब्जियत कै भूमिका मुख्य छ । लामो समय सम्म कब्जीयतको समस्या हुनुमा व्यक्तिगत जीवन शैली आहार, बिहार र दिन चर्या जिम्मेवार छ । विशेषतः कब्जकारक जीवनशैली, जस्तै गरिष्ठ भोजन, नुन, खुर्सानी, मसला ज्याँदा प्रयोग गरेको, तारे–भुटेको अमिलो–पिरो ज्यादा हालेको माछा–मासु अण्डाको अत्यधिक सेवन, दूध तथा मैदाका मिठाई परिकारहरू, चाउचाउ बिष्कुट, पाउरोटी जस्ता जंकफुट, चिप्स, कुरकुरे, पाउ, गुदपाक जस्ता संरक्षित खाद्यान्न, बोटल तथा बट्टावद्ध खानेकुराहरू लामो समय सम्म राखेका खानेकुराहरू मैदा, वेसनका परिकार जस्ता खाने कुराहरू खानाले हुने गर्दछ । यसै गरी समयमा खाना नखाने, भोक लागेको बेला नखाने, राती अबेर खाने, आवश्यक्ता भन्दा ज्याँदा खाने भोक लागेका बेला नखाने, भोक भन्दा ज्यादा खानेहरूमा पनि पहिले कब्जीयत र त्यसपछि पाइल्सको समस्या देखिएको छ । यसै गरी दिसा लागेको बेलामा दिसा नगर्ने दिसाको वेगलाई रोक्ने, कब्ज भएको बेला जबरजस्ती बलपूर्वक मल त्याग्न खोज्ने आदी बानीले पनि पाइल्सलाई जन्माउछ ।

यसका अलावा ग¥हुङ्गो भारी उचाल्नाले, कलेजकोको रोग (लिवर सिरोसीस भएमा) गुदद्वारको क्यान्सर भएमा, आउ, मासी तथा डाइरीया जस्ता पेटका समस्या हुँदा, गुदा–मैथुनगर्नेहरू, गर्भवती र गर्भपात गर्नेहरूमा, मोटोपन भएकाहरूमा पाइल्सको समस्या ज्यादा देखिएकोछ । साइकियाट्रिक औषधिको सेवन गर्ने, राती जागै रहनेहरुमा, उभ्भिएर काम गर्नेहरू जस्तै ट्राफिक पुलिस, कन्डक्टर, कुली, मजदुहरू भारोत्तोलक खेलाडीहरू ज्यादै देखिएको छ । यो रोग वंशानुगत कारणहरुले पनि हुने गर्दछ ।

उपचारः

पाइल्सको उपचार गर्नुभन्दा पहिलो रोगको कारणहरूको विस्तृत जानकारी हुन जरुरी छ । यसका साथै रोगको प्रकार, स्तर, जटिलता र अन्य संन्निहित समस्याहरूको बारेमा पनि जानकारी हुन जरुरी छ । रोगको स्तर थाहा पाइसकेपछि अलग–अलग श्रेणीका लागि उपयुक्त चिकित्सा विधी अपनाउनु पर्ने हुन्छ ।

अधिकांश पाइल्सबाट छुटकरा पाउनको लागि कब्जीयतबाट छुटकरा पाउनै पर्छ । अन्यकारणले भएको पाइल्स भए पनि पेटको सरसफाईमा विशेष ध्यान दिनु पर्ने हुन्छ । यसका लागि मलत्यागलाई सामान्य तथा नियमित गराउन अत्यन्त आवश्यक छ । पाइल्स हुन नदिन र भएकाहरूलाई ठिक गर्न जीवनशैली परिवर्तन एउटा उपयुक्त आयम हो । जीवनशैली परिवर्तन भनेको भोजन, व्यायम, विश्राम, विचार र व्यवहारलाई स्वास्थ्य मैत्री हुने गरी ठिक ठिक समायोजन गर्नु हो ।

१. भोजन व्यवस्थाः पाइल्स भएकाहरूले तारे, भुटेको, अमिलो, पिरो, माछा, मासु, अण्डा, ध्यू, पनिर, मख्खन, र मैदाबाट बनेका वस्तुहरूको पहरेज गर्नुपर्दछ । नुन, खुर्सानी ज्यादा हालेको, बोटल तथा बट्टाबद्ध खाद्यान्नहरू जंगफूड तथा कार्बोनेटेड ड्रिङ्क्स (पेप्सी, कोक, मिरिन्डा) आदि अजिनामोटो र अन्य हानिकारक रसायनहरू हालेको खानेकुरा खानु हुनैन् । चिया, कफि, इनर्जी ड्रिङ्क जस्ता उत्तेजक पेयको पनि परेज गर्नु पर्दछ ।

२. विहानको नास्तामा फलफुल लिने बाँनी बसाल्नु पर्छ । रातीको खानामा अन्नको सहभागिता नगराएको राम्रो हो । पाइल्स एक्टिभ र रक्तश्रावी छ भने सकभर अन्न नखाएर फलफूल र तरकारी मात्र सेवन गर्नु पर्छ । सकिन्छ भने केही दिन उपवास गरौ ।

३. मौसम अनुसारको फलफूलहरू जस्तौ मौसम, सुन्तला, नास्पाती, खरबुजा, काँक्रो, आँप, सरिफा, बेल, बेलौती, मेवा, अंगुरित, मुङ्ग– चना–मेथी र भिजाएको छोकडालाई ताजादहिसँग मिसाएर खानाले कब्जीयत कम हुन गई पाइल्समा पनि फाइदा पु¥याउछ ।

४. ठोस भोजन दिनको एक पटक मात्र भएको राम्रो हो । बिहानको भोजनमा रातो चामल, सामा, मकै, बजराको भात अथवा गहुँको दलिया, गहुँ, मकै, फापरको रोटी, काउली, बन्दा, लौका, तोरईको सब्जी विशेष समायोजन होस् । मास र खेसरी बाहेक बोक्रैसमेत पकाएको दालले पनि कब्जीयत तथा पाइल्सलाई राम्रो गर्दछ । बेलुकाको भोजनमा अन्नको सहभागिता नभएको राम्रो हो । सब्जी तथा तरकारीको सुप वा दुईसय पचाँस ग्राम उमालेको सब्जीसँग ताजा मोहीमात्र खाँदा पाईल्समा राम्रो हुन्छ ।

५. गाई, बाख्रा,उट वा घोडाको दूध विहान नास्तापछि र सुत्नु भन्दा अगाडि सेवन गर्नु फाइदाकारक छ । भैँसीको दूध तथा दूग्ध परिकार पाइल्सका लागि राम्रो होइन ।

६. चिकु (सपोटा), केरा, स्याउ, अंकुर, लिची जस्ता फलहरूले कब्जीयत तथा पाइल्समा राम्रो गर्दैन । आलु, पिडाँलु, तरुल, सुठोनी, भण्टा, चुकन्दर, ओल, सिमलतरुल, राजमा, सेतो चना, मास, भटमास जस्ता कन्दमुल तथा दहलनहरूको प्रयोग नितान्त बरजित छ ।

पाइल्सका रोगीलेहरु अपनाउनु पर्ने आहार क्रमः

१. विहान ५ः३० बजे – जागरण तथा तीन गिलास मन तातो पानीको सेवन

२. बिहान ७ः०० बजे – गाई अथवा बाख्राको दूधसँग आधा मुठ्ठी कालो तील चपाएर खाने ।

३. बिहान ८ः०० बजे – मेवा, तरबुजा, काँक्रोको सलाद सय ग्राम, उमारेको मुंग ३० ग्राम भिजाएको किसमिस र छकडा २० ग्राम ताजा दहि २० ग्राम र एउटा भिजाएको अन्जिर ।

४. बिहान ११ः०० बजे – दुई ओटा चोक्कर सहितको आटाको रोटी ५० ग्राम मसला, खुर्सानी नहालेको सब्जी, २५० मि.लि. मेथीको धुलो अथवा हिँगहालेको ताजा मोही सय ग्राम गहँुको पानी दलिया ।

५. दिउँसो १ः३० बजे – मौसमी, सुन्तला, आँपको रस

६. साँझ ६ः३० बजे – ३०० ग्राम उसिनेको सब्जी (लौका, बन्दा, ब्रोकाउली, काउली, घिरौला, स्कुस, चुस्चेकरेला आदी) वा हरियो सागसब्जी र ताजा मोही अथवा भेज सुप २५० मि.लि. ।

७. राती १०ः०० बजे १ गिलास दूध वा एक गीलास मनतातो पानीमा २ चम्चा त्रीफला चुर्ण

व्यायम व्यवस्थापनः

अंग व्यायम, रिढ व्यायम, सिथिलिकरण व्यायम, प्राप्त भ्रमण जस्ता हल्का व्यायम विधीहरू पाइल्सका लागि अत्यन्त आवश्यक व्यायमहरू हुन् । कब्ज हुन नदिनका लागि अग्निसार, कपालभाती, विपरितकरणी जस्ता क्रिया विधि पवनमुक्तासन, ताडासन, त्रियकताडासन, उतित्थपादासन, मान्डुकासन, ससकासन, भुजङ्कासन, सर्वाङ्गासन, बज्रासन, सुप्तबज्रासन, धनुरासन र सर्वासन जस्ता आसन विधि जालन्धर, उड्यान र मूलबन्ध जस्ता बन्ध विधि अश्वनी, ज्ञान र चिनमय जस्ता मुदा विधि सितली, सितकारी, भ्रमरी जस्ता स्वासन विधि एनिमा (बस्ती) लघु तथा गुरू शंख प्रक्षालन जस्ता सोधन विधिको नियमित अभ्यास गरिरहनु पर्दछ ।

पाइल्स भएको खण्डमा रक्तश्राव नरोकिउनजेल र घाँउ तथा पीडा कम नहुनजेल कुनै पनि योग विधि गर्नु हुँदैन । रक्तश्राव रोकिएपछि यथासम्भव यी विधिहरू अपनाउनु पर्ने हुन्छ ।

प्राकृतिक उपचारः–

१. पाइल्स रोगलाई ठिक गर्नको लागि आद्राहरूमा कुपित भएर बसेको मललाई निकाल्न नितान्त आवश्यक छ । यसका लागि बिरामीलाई ३ देखि ७ दिनसम्मको थैरापिटिक उपवासमा राख्नु पर्दछ । उपवासका फलफूलको जुस, मह तथा कागती पानी आदि प्रसस्त दिनु पर्दछ । उपवास गरी सके पछि १० –१५ दिन सम्म फलाहार वा साग सब्जी मात्र सेवन गराउनु पर्छ ।

२. बिहान बेलुका २–३ वटा भीजाएको अंजीर खाने र भीजाउन प्रयोज गरेको पानी पिउनाले यो रोगमा फाइदा पुग्दछ ।

३. त्रीफला चुर्ण, इसकगोलको झुसी, पंचसकार चूर्ण जस्ता औषधि राती सुत्ने बेलामा एक एक चम्चा दूध वा तातो पानीसँग खानाले कब्जीयतमा राम्रो गर्दछ ।

४. केही दिन सम्म सख्खरमा बेलकोगुदि मिलाएर खादा पनि पाईल्स ठिक हुन मद्दत गर्छ ।

५. रक्तश्राव भइरहेको अवस्था छ भने वरफले गुदा मालिस गर्नु पर्छ ।

६. रक्तश्राव नभएको अवस्थामा भने तातो कटि स्नान (ठूलो खड्कुलो, बाटा अथवा ताउतोमा सहन सक्ने तातो पानी हालेर २० मीनेट जति बस्नें) उपचार लिनुपर्छ ।

७. मल त्याग पश्चात गुदालाई राम्ररी धोई तातोपानीले सक्ने गर्नु पर्छ । आन्तरीक घाउहरुमा एण्टी सेप्टिक क्रीम या क्षारीय मलहम लगाउनुपर्छ । मासुका गिर्खा बाहिरै आएको खण्डमा ग्लिसरिन र एप्सम साल्ट मिसाएर लेप बनाई लगाएर पट्टिबाधि दिनु पर्छ ।

८. भेस्लिनसँग कपुर मिलाएर मासुको गिर्खा गिर्खामा लगाए पनि यो रोगमा फाइदा पु¥याउँछ ।

९. रक्तश्राव नभएको खण्डमा साधा पानीको एनीमा लिनुपर्छ । तत्पश्चात कटिस्नान वा मेहनस्नान गर्नु पर्छ । दिनको दुई पल्ट माटोको पेडूपट्टि लगाउनाले पनि यो रोग निको हुन सहयोग गर्छ ।

१०. पाइल्स भएर मासुका गिर्खा बाहिर आइरहेका छन् भने खुकुलो खालको कट्टु लगाउनु पर्छ । दुखाइ वा चिलाइ ज्यादा भएमा बरफ पानीमा सुती कपडा भिजाएर लगौटि जस्तो बनाएर लगाउनुपर्छ ।

११. यती गर्दापनि पाइल्स निकोनभए आर्युवेदीय क्षारसूत्र, एलोपेथिक रबरब्यान्ड लाइगेसन, इन्डोस्कोपीक स्क्लेरोथेरापी वा बढेको मासुका गिर्खा सुकाउने इन्जेक्सन अथवा सजर्री (अपरेसन) गर्नुपर्ने हुन्छ ।

सावधानी तथा बच्ने उपायहरूः

१. मलको त्यागको क्रमलाई नियमति तथा सामान्य गर्नु कब्जीयत तथा पाइल्स निवारणको पहिलो आयाम हो । तसर्थ यसकारण बिहान बेलुका नियमित रूपमा निश्चित समयमा शौच जाने गरौँ ।

२. दिनमा कमसेकम ३ – ४ लीटर पानी पिउने गर्दा खानामा मसिनो–मिठो भन्दा खस्स्रो–मोटो वस्तुहरूको समायोजन पाइल्सका लागि फाइदादायक छ । अतः रेसा र चोकर युक्त खाद्यपदार्थ सागसब्जी फलफूल, सलाद खाने बानी बसालौ ।

३. लामो समय सम्म कुर्सीमा बसि रहने नगरै । बस्नै पर्ने भए पनि ३० – ३० मीनेटको अन्तरमा आसन परिवर्तन गर्ने गरौँ ।

४. ज्यादा भारी बस्तु उठाउदा सावधानी अपनाऔँ । विशेषत भारी वस्तु उठाउदा पेटमा बल पार्नु हुदैन ।

५. गर्भावस्था, कलेजोको रोग, आन्द्राको रोग, पारकिनसन रोग, थाईराईडिजम्, जस्ता विशेष रोगावस्था भएकाहरूले सावधानी अपनाऔ ।

६. श्रम तथा व्यायामलाई दिनचर्याको अभिन्न अंग बनाऔँ । मानसिक तनावलाई बेलैमा व्यावस्थित गरौं ।

७. गरिष्ठ भोजनको सेवन नगरौ ।

८. मध्यपान, धुम्रपान र अन्य नसालु पदार्थहरूको सेवन नगरौ । मानसिक तथा समस्या स्नायुका समस्या अन्तः श्रावी ग्रन्थीका रोगको दवाई खाँदा सावधानी अपनाऔँ ।-

कतै हिँडेका बेला पिसाबले च्याप्याे तर पिसाब गर्ने ट्वाइलेट छैन । गाडी चलाइरहेका बेला जाममा फसियो तर पिसाबले निकै सतायो।

घरमै भएका बेला पनि बारम्बार पिसाब लागिरहन्छ तर विभिन्न कारणले ट्वाइलेट सम्म जान सक्ने अवस्था वा इच्छा छैन । यस्तो अवस्थामा पिसाब राेकेर राखिराख्ने कुरा भएन । पिसाबले च्याप्नु स्वास्थ्यका लागि हानिकारक पनि हुन्छ । यी सबै कठिनाइलाई दृष्टिगत गरी वैज्ञानिकहरुले एउटा उपाय निकालेका छन् ।

कण्डम जस्तै रुपको यो डिभाइसमा अघिल्लो भागमा रबर ब्याग रहेको छ जसमा पिसाब जम्मा हुन्छ ।

यो ब्यागलाई धोएर सफा गर्न सकिन्छ । यसलाई जिउमा बाँधिएको हुन्छ र अघिल्लो टुप्पो लिंगमा पहिरिइन्छ । अब चाहिँ पिसाब लाग्ने बित्तिकै ट्वाइलेट धाइहाल्नु पर्दैन । पूरै दिनभरि नै यसले काम दिन्छ ।

हिवी गो एक्टिभ नामक यो सामान उत्पादन गर्ने कम्पनीका प्रवक्ताका अनुसार यो प्रयोग गर्नका लागि पूर्ण रुपमा स्वस्थ छ । यसलाई कम्बरमा बाँध्नका लागि एडजस्टेबल बेल्ट दिइएको हुन्छ जुन ४० इन्च सम्मको कम्मरलाई पुग्दछ ।

प्रवक्ताका अनुसार यो डिभाइसलाई अनलाइन मार्फत उपलब्ध गराइनेछ र यो वर्षको अन्त्यसम्ममा बजारमा सर्वसुलभ बनाइनेछ । हाल भने कष्टम ड्राइभबाट यो प्राप्त गर्न सकिने कम्पनीले जनाएको छ ।

हेपाटाइटिस रोग एक किसिमको कलेजो सुन्निने रोग हे यो रोग भाइरसद्वारा कलेजोमा सक्रमण हुने सरुवा रोगको रुपमा पनि पहिचान गरिएको छ । हेपाटाइटिस रोग भाइरसको कारणले मात्र नभएर विषाक्त पदार्थको प्रयोग जस्तै मदिरासेवनले गर्दा पनि हुने हुन्छ ।

त्यस्तै यो रोग खाना, पानी तथा यो रोगबाट सङ्क्रमित व्यक्तिसँगको सीधा सम्पर्कबाट अर्को व्यक्तिमा सर्दछ । हजारौं मानिसहरू यो रोगबाट सङ्क्रमित भएको पाइएको छ । सङ्क्रमणपछि लक्षण देखा पर्न लाग्ने प्रारम्भिक अवस्था खासगरी २ देखि ६ हप्ताको हुन्छ भने औसत प्रारम्भिक अवस्था धेरैजसो २८ दिनको हुन्छ । यो रोग विशेष गरिकन बच्चाहरूमा बढी लाग्ने गरेको पाइन्छ । पेट दुख्ने, थकान, ज्वरो आउने, खाना नरुच्ने, वाकवाकी लाग्ने, कमलपित्त, गाढा पहेंलो रङको पिसाब, माटो रङको बिष्टा आदि यो रोगको लक्षण हो । यो रोगबाट सङ्क्रमित व्यक्तिहरूले भरसक बोसोयुक्त खाना र मदिरासेवन गर्नुहुँदैन भने सन्तुलित खाना खाने र प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने गर्नुपर्दछ रोग एड्सभन्दा पनि खतरनाक हुन्छ भन्दा फरक नपर्ला । नेपालमा यो रोगबाट हजारौं मानिसहरू सङ्क्रमित हुन पुगेका छन् । सङ्क्रमित व्यक्तिबाट रगत, शरीरको तरल पदार्थ जस्तैस् वीर्य, यौन सम्पर्क आदिबाट अरू व्यक्तिमा सर्दछ । यसबाहेक स्तनपान, डायलिसिस, एक्युपञ्चर, टाटु, समुद्री यात्रा गर्नेहरूबाट पनि सरेको पाइन्छ । यसको सङ्क्रमणलाई कम गर्न सकिएन भने यसले विकराल रूप लिन सक्छ । यो रोग लागे तापनि यस रोगबाट सङ्क्रमित मानिसले अरू साधारण मानिसहरूको जस्तै जीवन व्यतित गर्न सक्दछ तर कति हेपाटाइटिस सी सङ्क्रमित मानिसहरूमा यो रोग बढेर कलेजो नै नष्ट हुने गरेको पनि पाइएको छ । रक्तदान गर्ने मानिसहरूमा पनि यसको सम्भावना बढी भएको पाइन्छ । कडाखालको हेपाटाइटिस सीको सङ्क्रमण हुँदा खासै लक्षणहरू नदेखिने पनि हुन्छ तर कोही कोही व्यक्तिहरूमा भने थकान, पेट दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने, खाना नरुच्ने, शरीर पहेंलो हुने, गाढा खैरो र अयबि र·को पिसाब हुने पाइएको छ । कडा हेपाटाइटिस सी हुँदा पेट खुट्टा र कति व्यक्तिहरूमा त पूरै शरीर नै सुनिने, थकान हुने, सुत्न गार्‍हो हुने, वाकवाकी लाग्दा मुखबाट रगत निस्कने, मानसिक तनाव आदि लक्षणहरू देखा पर्दछन् । यो रोग निरुपणको लागि कलेजो विशेषज्ञसँग परामर्श लिई उपचार गराउन जरुरी छ । कलेजो विशेषज्ञहरूको परामर्शबिना कुनै पनि औषधि खान हुँदैन अन्यथा रोग झन् झन् बिग्रेर जान सक्दछ । अन्तिम अवस्थाका कलेजो रोगीहरूले भने कलेजो प्रत्यारोपण नै गराउने मात्र उपाय हुन सक्दछ । भने कलेजोको सङ्क्रमण हुँदा कलेजोको क्यान्सरको सम्भावना पनि बढी हुन्छ ।

-

प्रायः सबैजसो रोगहरुभन्दा क्यान्सरलाई निकै घातक मानिन्छ । वैज्ञानिकहरुले क्यान्सरबाट बच्न विभिन्न किसिमका औषधिहरु बनाएको दावी पनि गर्दै आएका छन् । तर यो दुनियाका लागि ती औषधिहरु भने पर्याप्त छैन् ।  हालैमात्र क्यान्सरबाट पीडित बिरामीहरुमाथि २५ वर्षसम्म गरिएको एउटा अनुसन्धान प्रतिवेदन प्रकाशित भएको छ । क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालयका मेडिकल फिजिक्स तथा साइकोलोजीका वरिष्ठ प्रोफेसर डा. हर्डिन बी जोन्सका अनुसार क्यान्सरलाई उपचार गर्ने क्रममा प्रयोग हुने कीमोथेरापीले क्यान्सर बिरामीहरुलाई मृत्युको मुखमा लैजान सक्ने दावी गरेका छन् ।  तर घातक मानिने क्यान्सर रोगबाट बच्न केही अनुसन्धानकर्ताहरुले प्राकृतिक उपाय निकालेका छन् जसले क्यान्सरबाट छुट्कारा दिलाउँन मद्दत गर्न सक्छ ।

 अंगुरको बियाँ

हालैमात्र गरिएको अनुसन्धानले विभिन्न प्रकारका क्यान्सरबाट छुट्कारा दिलाउँन अंगुरको बियाँ निकै अचुक भएको प्रमाणित गरेको छ । अनुसन्धानको प्रतिवेदनमा उल्लेख भए अनुसार अंगुरको बियाँले मात्र ४८ घण्टामा हरेक किसिमका क्यान्सरलाई ७६ प्रतिशतसम्म नियन्त्रण गर्ने काम गर्दछ । अमेरिकन एसोसिएशनको जर्नलमा प्रकाशित एक अनुसन्धानका अनुसार अंगुरको बियाँमा पाइने ‘जेएनके प्रोटीन’ले क्यान्सरलाई नियन्त्रण गर्न निकै सहायता प्रदान गर्र्दछ ।  एजेन्सीको सहयोगमा

श्रोत हाम्रो डाक्टर डटकम बाट

कोपनहेगेन, ६ जेठ । जिका भाइरसको उच्च जोखिम यतिबेला जर्जिया र रसियाली क्षेत्रमा बढ्दो मात्रामा देखिएको विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनाएको छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनले जनाएअनुसार आगामी गर्मी मौसममा यस भाइरसको जोखिम बढ्ने र त्यो क्षेत्रमा यसको उच्च जोखिम पनि देखिन सक्ने जनाएको छ ।

साथै यसबाट युरोपेली क्षेत्र पनि सतर्क भएर बस्नुपर्नेमा पनि विश्व स्वास्थ्य संगठनले जोड दिएको छ । उक्त संगठनले जनाएअनुसार यदि यसको नियन्त्रणका लागि भरपर्दा उपायहरु नअपनाउने हो भने यसको जोखिम व्यापक बन्दै जाने सो संगठनले जनाएको छ ।

लाखुट्टेका कारण सर्ने यस घातक सङ्क्रमणले यसअघि पनि सयौं मानिसको ज्यान लिइसकेको छ । अहिले पनि यसको जोखिम पूरै कम नभएको र खतरापूर्ण अवस्था कायमै रहेको बताइएको छ । रासस/एपी

- 

यौन दुर्बलताले धेरै मानिस पीडित छन् । यसको उपचारको लागि कतिपयले बजारमा पाइने बिभिन्न प्रकारका औषधी प्रयोग गरिरहेका हुन्छन् । यस्ता औषधीको प्रयोगबाट दीर्घकालीन रुपमा स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्दछ ।तनावपूर्ण जीवनशैली र अव्यवस्थित खानपानले सेक्स शक्तिमा ह्रास आइरहेको हुन्छ । यसको उपचारमा मानिसहरुले थुप्रै पैसा खर्च गरिरहेका हुन्छन् । तर, उनीहरुलाई सेक्स क्षमता बढाउने औषधी आफ्नै घर वरपर निःशुल्क रुपमा पाइन्छ भन्ने कुरा थाहा हुदैन ।

आयुर्वेदमा सेक्ससँग जोडिएका बिभिन्न समस्याको उपचार सैकडौं वर्षदेखि हुदै आएको छ । रोमन सभ्यतामा पनि मसलाको प्रयोगबाट सेक्स क्षमता बढाउने गरेको पाइएको छ । ठूलो इलायची, इलायची, ल्वाङ्ग, दालचीनी र कालो मरिच जस्ता मसलाको सन्तुलित सेवनले सेक्सको शक्ति बढाउँछ ।

त्यसैले पनि यिनैको सुगन्धको प्रयोग धेरै एरोटिक परफ्यूम बनाउन प्रयोग हुन्छ । ज्वानोको दाना नियमित रुपमा सेवन गरे सेक्सको इच्छा शक्ति बढ्छ । एक गिलास दूधमा कालो मरिचको पाउडर र बदाम मिलाएर सत्नुभन्दा अघि सेवन गरेमा पनि यौनको इच्छा बढाउन सहयोग हुन्छ ।

महमा कालो मरिच मिलाएर सेवन गरेमा पनि यौन शक्ति बढ्छ । यसले चिसोबाट पनि बचाउँछ । अश्वगंधा, रातो चन्दन, ल्वाङ्ग, सिधे नूनलाई बराबर मिलाएर खाएमा पनि शरीरलाई उत्तेजक बनाउछ र लामो समयसम्म यौन सम्पर्क राख्न सकिन्छ ।

अर्जुन रुखको सेतो बोक्रालाई धूलो बनाइ दूधमा मिलाएर रातिमा सेवन गरेमा कामेच्छा बढ्ने गर्दछ । यो पाउडर आयुर्वेदिक औषधि पसलमा पाइन्छ ।

काडमाडौं । के तपाई बियर पिउनु हुन्छ ? सामान्यतः बियर स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन्छ भन्ने आम विश्वास छ । यसले मोटोपन बढाउँछ भन्ने आम धारणा रहेको छ ।b3

बियर पिउँदा कुनै फाइदा हुँदैन भन्ने मानिसहरुको बुझाइ रहेको पाइन्छ । तर बियर पिउने हो भने यो हाम्रो शरीरका लागि हितकारी छ भनेर एउटा अध्ययनले प्रमाणित गरेको छ ।

बियर पिउँदा हामीलाई ९ प्रकारका फाइदा हुने कुरा ओरेगन विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताले बताएका छन् । उनीहरुका अनुसार निम्न प्रकारका फाइदा हुने गर्दछन् :

१. बियर पिउनाले मृगौलामा पत्थरी हुने संभावना कम हुन्छ । प्रत्येक दिन एक वा दुई गिलास बियर पिउनाले पत्थरी हुने संभावना ४० प्रतिशतले घट्ने गर्दछ । पत्थरीमा हुने मुख्य तत्वलाई वियरले घोलेर पिसाबसँग बाहिर फालिदिने हुनाले पत्थरीको संभावना कम हुन्छ ।

२. बियर पिउन हो भने ह्दयघातबाट बच्न सकिन्छ । आर्टरीमा भएको बोसो तथा कोलेस्टरोल हल्का मात्रामा वियर खाने हो भने कम हुन्छ ।

३. स्ट्रोकको खतरालाई पनि बियर खाने हो भने कम गर्न सकिन्छ । विशेषगरी रगत जमेर दिमागमा अक्सिजन तथा रगत सञ्चार नहुने खतराबाट ठिक्क मात्रामा बियर लिने हो भने कम हुन्छ ।

४. हाम्रो शरीरमा भएका हाडलाई बलियो र मजवुत पार्ने काममा बियरले सहयोग गर्दछ । हाडलाई मजवुत गर्ने तत्व भनेको सिलिकन हो जुन बियरमा अत्याधिक मात्रामा पाइन्छ ।

५. मधुमेहका बिरामीलाई बियर निकै हितकर मानिन्छ । दिनमा एक गिलास बियर खानाले टाइप २ नामको मधुमेह हुने खतरा २५ प्रतिशतले कम हुने गर्दछ ।

६. अल्जेमेयर वा सम्झने क्षमता कम भएका मानिसलाई बियर लाभदायक मानिन्छ । हाम्रो वौद्धिक क्षमता ह्रास हुनबाट पनि यसले बचाउँछ । सही मात्रामा बियर खानाले हाम्रो दिमागमा रक्तसञ्चार भइरहने हुन्छ जसले गर्दा दिमागमा भएका रासायनिक तत्वमा सकरात्मक प्रभाव पर्दछ । विशेषगरी सिलिकनले अल्जेमेयरको मुख्य कारक तत्व आल्मुनियमबाट दिमागलाई बचाउँछ ।

७. निन्द्रा नलाग्ने समस्याबाट पीडितका लागि बियरले औषधिको काम गर्दछ । दिमागमा डोपामाइन कम भएपछि मानिसलाई तनाव हुने र निन्द्रा नलाग्ने गर्दछ । केवल एक चम्चा बियर खाने हो भने डोपामाइनको मात्रा बढ्दछ जसले गर्दा मानिसले हल्का तथा आनन्द महसुुस गर्दछ ।

८. राती आँखा नदेख्ने मानिसलाई बियर अमृत नै मानिन्छ । तर यसको मात्रा भने ठिक्क हुनु आवश्यक छ । आँखामा भएको माइक्रोकोन्ड्रिय खराब भएपछि मानिसले आँखा देख्दैनन् । आँखामा भएको यस भागलाई स्वस्थ राख्न बियरमा भएको एन्टिअक्सिडेन्टले निकै ठूलो भूमिका खेल्दछ ।

९. बियरले क्यान्सर हुने जोखिमलाई पनि कम गर्दछ । यसमा भएका केही तत्वलाई क्यान्सर तथा शरीर दुख्ने अन्य रोगसँग लड्नका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ । बियरमा हुने ह्युमुलोन्स तथा लुपुलोन्स नामक एसिडले हाम्रो शरीरमा ब्याक्टेरियाको वृद्धिलाई रोक्दछन् भने तथा रोग लाग्नबाट पनि बँचाउछन् । साथै यी तत्वले क्यान्सरलाई पनि नियन्त्रण गर्ने गर्दछन् ।

मसलायुक्त खाना र जाँडरक्सी बढी खाने गर्नाले पेट या आन्द्रामा घाउ हुन्छ, जसलाई अल्सर भनिन्छ । अल्सर बिग्रिएमा क्यान्सरजस्तो रोग लाग्नसक्ने भएकाले यस्ता घरेलु उपाय अपनाएर अल्सरको असरलाई कम गर्न सकिन्छ ।

बेसार

बेसारमा कक्र्युमिन नामक तत्व पाइन्छ, जसले पाचन प्रक्रियालाई सुचारु राखी यसलाई स्वस्थ र बलियो अवस्थामा राख्छ । विभिन्न औषधि सेवन गर्नाले यसबाट पाचन प्रक्रियामा असर पर्न सक्छ । यस्तोमा बेसार खाने गर्नाले पाचन प्रक्रिया पूर्वावस्थामै पुग्छ । बेसार खाने गर्नाले पेट र आन्द्राका लागि उपयोगी हुने खालका ब्याक्टेरिया बलियो हुन्छन्, जसले गर्दा पेटमा उत्पादन हुने एसिडले पेट र आन्द्रालाई हानि पु¥याउन पाउँदैन र अल्सर हुने जोखिम कम हुन्छ । यसका लागि तरकारीमा बेसार नियमित हाल्ने गर्नुपर्छ । अल्सरको समस्या भएकाहरूले गाईको दूधमा बेसार मिसाएर पिउने गर्नुपर्छ ।

बन्दाकोभी

बन्दाकोभीको जुस नियमित रूपमा सेवन गर्नु अल्सर रोगीहरूका लागि बडो लाभदायक हुन्छ । तर, यसरी सेवन गर्ने बन्दाकोभी विषादीरहित हुनुपर्छ । बन्दाकोभीको जुसमा एमिनो एसिड ग्लुटामिन नामक तत्व पाइन्छ, जसले पेट र आन्द्रामा लागेको घाउलाई निको पार्छ ।

लसुन

अल्सर गराउने ब्याक्टेरियाको विकास र विस्तारलाई लसुनले रोकिदिन्छ । त्यही भएर अल्सरका रोगीका लागि लसुन ज्यादै उपयोगी छ । अल्सर भएकाले बिहान खाली पेटमा दुई पोटी लसुन खाने गर्नुपर्छ । साथै, भोजनमा लसुनलाई नियमित समावेश गर्नुपर्छ ।

एलोभेरा

एलोभेराको जुस पनि अल्सरका रोगीका लागि ज्यादै उपयोगी हुन्छ । एलोभेरामा पेटमा उत्पादन हुने एसिडको असरलाई निस्तेज गरिदिने तत्व हुन्छ । अल्सरका कारण पेटभित्र हुने रक्तस्राव पनि एलोभेरा जुस खानाले निको हुन्छ । यसका लागि बिहान खाली पेटमा र राती सुत्नुअघि ३० मिलिलिटर एलोभेरा जुस बिस्तारै पिउनुपर्छ ।